Belangrijkste bevindingen
Uit het onderzoek blijkt dat de snelle werkwijze heeft bijgedragen aan bestuurlijke continuïteit: de gemeente kon vlot verder werken aan maatschappelijke opgaven. Tegelijkertijd blijkt dat het akkoord weinig concrete doelen bevatte. De beschikbare kennis over uitvoerbaarheid en financiële gevolgen van de ambtenaren werd beperkt benut. Hierdoor kon de gemeenteraad zijn controlerende rol minder goed invullen.
De Rekenkamer adviseert daarom om bij de volgende coalitievorming vooraf duidelijke afspraken te maken over de werkwijze, de rolverdeling tussen raad en college en de manier waarop voortgang wordt gemonitord. Daarbij hoort expliciet aandacht voor het actief benutten van de ambtelijke deskundigheid, zodat uitvoerbaarheid, risico’s, financiën en langetermijneffecten in een vroeg stadium in beeld komen. De Rekenkamer adviseert om deze expertise vanaf de start van de onderhandelingen te betrekken.
Ook kan een raadsakkoord - waarin de hele raad samen uitgangspunten voor bestuur en samenwerking vastlegt - helpen om het debat opener en inhoudelijk sterker te maken.
Waarom dit belangrijk is voor inwoners en lokale samenleving?
Een coalitieakkoord bepaalt de koers van de gemeente voor vier jaar. Als die koers duidelijk én uitvoerbaar is, weten inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties beter wat zij van de gemeente kunnen verwachten, ontstaat er stabiel beleid en wordt sneller duidelijk hoe de gemeente omgaat met nieuwe kansen en onverwachte uitdagingen.
Waarom dit onderzoek juist nu?
De Rekenkamer heeft ervoor gekozen dit onderzoek actief met raad en onderhandelaars te delen vóór de komende verkiezingen, zodat de aanbevelingen direct kunnen worden meegenomen in de gesprekken over een nieuw coalitieakkoord. Uit het onderzoek blijkt dat tijdig beginnen essentieel is: door vóór de verkiezingen al wensen, doelen, samenwerking en procesafspraken te bespreken, ontstaat een steviger fundament voor de komende bestuursperiode.